Αρουραίος της στέγης (Rattus rattus) – Κίνδυνοι, σημάδια παρουσίας & επαγγελματική αντιμετώπιση
Στην Άξων Απολυμαντική προσφέρουμε καινοτόμες λύσεις ελέγχου παρασίτων, προσαρμοσμένες στις ανάγκες σας, συμβάλλοντας στην προστασία του προσωπικού, των πελατών και της φήμης της επωνυμίας σας.
Ο αρουραίος της στέγης (Rattus rattus) αποτελεί ένα από τα πιο σημαντικά συμβιωτικά τρωκτικά στην Ελλάδα. Η παρουσία του δεν σχετίζεται μόνο με τη φθορά σε εγκαταστάσεις αλλά και με σοβαρούς κινδύνους για τη δημόσια υγεία, ιδιαίτερα σε αποθήκες, χώρους τροφίμων, επιχειρήσεις εστίασης και ξενοδοχεία.
Ταξινόμηση – Ποια τρωκτικά μας αφορούν περισσότερο
Τα τρωκτικά (Rodentia) είναι μια πολύ μεγάλη τάξη θηλαστικών. Από πλευράς υγειονομικού ενδιαφέροντος, τα πιο σημαντικά είναι τα συμβιωτικά τρωκτικά που ζουν κοντά στον άνθρωπο.
Στην οικογένεια Muridae ανήκουν τα πιο συχνά είδη που συναντάμε στη χώρα μας:
- Rattus norvegicus (Νορβηγικός Αρουραίος / μεγαλοεπίμυς)
- Rattus rattus (Αρουραίος της στέγης / μικροεπίμυς)
- Mus musculus (οικιακό ποντίκι)
Rattus rattus – Χαρακτηριστικά είδους
Ο αρουραίος της στέγης έχει συνήθως μικρότερο σώμα από τον R. norvegicus και συναντάται συχνά σε σημεία όπως:
- στέγες και σοφίτες,
- αποθήκες,
- ψευδοροφές,
- κενά κτιρίων και δομικά σημεία.
Βασικά χαρακτηριστικά:
- Σωματικό βάρος ενηλίκου: περίπου 200g
- Μήκος σώματος: 15–22 cm
- Τρίχωμα: γκρίζο προς μαύρο
- Ακτίνα δράσης: περίπου 15–30 m από τη φωλιά
Το θηλυκό μπορεί να γεννήσει 6–10 νεογνά ανά γέννα, έως και 6 φορές τον χρόνο, ενώ η διάρκεια ζωής είναι παρόμοια με αυτή του R. norvegicus. Αυτός ο γρήγορος κύκλος αναπαραγωγής είναι που κάνει την προσβολή να “ξεφεύγει” αν δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα.
Δημόσια Υγεία – Γιατί είναι επικίνδυνος
Τα συμβιωτικά τρωκτικά αποτελούν ομάδα θηλαστικών με τεράστια σημασία για τον άνθρωπο, καθώς σχετίζονται με σοβαρές ασθένειες και επιδημιολογικούς κινδύνους.
Εκτός από το Σύνδρομο Weil (Λεπτοσπείρωση), τα τρωκτικά μπορούν να λειτουργήσουν ως δυνητικοί φορείς ασθενειών όπως:
- σαλμονέλωση,
- πανώλη,
- τυφοειδής πυρετός,
- ορισμένες μορφές εγκεφαλίτιδας.
Επιπλέον, προκαλούν:
- σοβαρότατες μολύνσεις τροφίμων και αλλεργίες,
- μεταφορά παρασίτων (ακάρεα, νηματώδεις, κεστωδείς, έντομα),
- φθορές σε ηλεκτρικές και κτιριακές εγκαταστάσεις.
Σε αρκετές περιπτώσεις, τρωκτικά έχουν συνδεθεί ακόμη και με πυρκαγιές λόγω φθοράς καλωδιώσεων.
Τρόποι Διαχείρισης
1) Πρόληψη
Η πρόληψη αποτελεί το πιο σημαντικό βήμα για να αποφευχθούν επανεμφανίσεις:
- Σφράγιση ανοιγμάτων (πόρτες/παράθυρα, τρύπες στους τοίχους, αποχετεύσεις).
- Απομάκρυνση πηγών τροφής (σκουπίδια, υπολείμματα τροφών, ζωοτροφές).
- Έμφαση στην καθαριότητα των χώρων.
- Σε μεγάλους εξωτερικούς χώρους (κήποι/χωράφια): ζιζανιοκτονία και περιορισμός κρυψώνων.
- Αποφυγή παρτεριών που εφάπτονται με εξωτερικούς τοίχους βιομηχανιών/εγκαταστάσεων.
2) Παρακολούθηση
Ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα διαχείρισης τρωκτικών βασίζεται σε οργανωμένα στάδια:
- Έρευνα του χώρου (νερό, τροφή, καταφύγιο/φωλιά, ησυχία).
- Αποτύπωση σε σχεδιάγραμμα των φωλιών, διαδρομών και σημείων δραστηριότητας.
- Ταυτοποίηση ειδών και εκτίμηση έκτασης προσβολής.
- Χρήση μέσων ελέγχου παρουσίας (παρατήρηση περιττωμάτων/ιχνών, σκόνη ανίχνευσης, παγίδες κόλλας, μηχανικές παγίδες κ.ά.).
Η παρακολούθηση πρέπει να γίνεται σε τακτά χρονικά διαστήματα, ώστε να υπάρχει έγκαιρη επισήμανση της παρουσίας τρωκτικών.
3) Αντιμετώπιση
Για την καταπολέμηση των συμβιωτικών τρωκτικών χρησιμοποιούμε:
- εγκεκριμένους δολωματικούς σταθμούς ασφαλείας,
- τοποθέτηση στους χώρους/ζώνες που έχουν αποτυπωθεί στον χάρτη,
- ειδική σήμανση προειδοποίησης και ενημέρωσης (προϊόν / αντίδοτο),
- απογραφή ευρημάτων και ελέγχους αντικατάστασης.
Στους σταθμούς τοποθετούνται εγκεκριμένα τρωκτικοκτόνα δολώματα αντιπηκτικής δράσης (υποξείας τοξικότητας) που ενεργούν στο αίμα (κύκλος προθρομβίνης).
Οι μορφές δολωμάτων μπορεί να είναι:
- κύβοι (κηρωδοί ή όχι),
- πάστα,
- pellets/συμπήκτα,
- αλεσμένα δημητριακά, σπόροι ή σκόνη.
Σημαντικό: Σε βιομηχανίες τροφίμων, εντός αποθηκών και χώρου παραγωγής λαμβάνονται μόνο μέτρα ελέγχου παρουσίας (π.χ. μηχανικές παγίδες πολλαπλών συλλήψεων), καθώς δεν επιτρέπεται η χρήση αντιπηκτικών.
Γιατί ο δολωματικός σταθμός πρέπει να πληροί προδιαγραφές
Ο δολωματικός σταθμός πρέπει:
- να είναι από σκληρό πλαστικό χωρίς τοξικές ουσίες,
- να είναι ανθεκτικός στην UV ακτινοβολία,
- να κλειδώνει ασφαλώς,
- να έχει ειδικές θέσεις ασφαλούς στερέωσης του δολώματος, ώστε να αποφεύγεται η διασπορά.
Είναι απαραίτητες ενέργειες:
- η περισυλλογή πτωμάτων (με καύση ή ταφή όπου προβλέπεται),
- η περισυλλογή υπολειμμάτων δολωμάτων (χρησιμοποιημένων ή προς αντικατάσταση),
- η διαδικασία να γίνεται με σχολαστικότητα, επιμέλεια και με τον νόμιμο τρόπο.
Οι ελεύθερες κολλητικές επιφάνειες σε χώρους παραγωγής ή αποθηκών δεν αποτελούν δόκιμη λύση, γιατί συλλέγουν σκόνη και ξένα σώματα, ενώ αν πιαστεί τρωκτικό είναι πλήρως εκτεθειμένο δημιουργώντας σοβαρό μικροβιολογικό κίνδυνο.
Ακόμη χειρότερη επιλογή είναι η χρήση χύδην τρωκτικοκτόνων δολωμάτων, τα οποία αποτελούν βάσιμο χημικό κίνδυνο και απειλούν ζώα μη στόχους (κατοικίδια/άγρια πανίδα).
Επικοινωνήστε μαζί μας
Για πρόγραμμα μυοκτονίας σε κατοικία, ξενοδοχείο, εστίαση ή επιχείρηση τροφίμων στα Χανιά, επικοινωνήστε με την Άξων Απολυμαντική για επιτόπιο έλεγχο και ολοκληρωμένη λύση.